‘Technologie is geen neutrale kracht’
We ontgrendelen onze telefoon met ons gezicht en het duurt niet lang meer voor we ook slimme wc’s hebben thuis. Met andere woorden: technologie wordt steeds intiemer. Maar begrijpen we nog wat technologie met ons doet en hoe het werkt? Zelfbenoemd technofilosoof en hogeschooldocent Rens van der Vorst doet een geestige en urgente oproep: “We moeten kritischer zijn op technologie. En dat kan ook best leuk zijn.”
In razend tempo en met zijn licht absurdistische kijk neemt Van der Vorst zijn toehoorders mee. Hij schreef vier boeken over onze relatie met technologie, waaronder Appen is het nieuwe roken en Don’t mention the VAR. Zijn doel: mensen net iets anders laten nadenken over alledaagse tech. Want ongemerkt verandert die technologie niet alleen de wereld, maar ook ons gedrag. Als hij vraagt wie zich weleens bedrogen heeft gevoeld omdat Buienradar ernaast zat, gaan er heel wat handen omhoog. Om te laten zien wie die technologie ontwerpt, toont Van der Vorst een filmpje met alle grote namen: Zuckerberg, Gates, Koum, Ek, Altman, Musk. “Allemaal witte mannen uit Silicon Valley die hun eigen problemen oplossen.” En dus krijgen we technologie die bij hun wereld past. Willen we andere technologie, zegt Van der Vorst, dan hebben we ook andere mensen nodig. Meer perspectieven. Met andere vragen en wensen.
Data is fantastisch, maar dan moet je wel op de hoogte zijn van de valkuilen ervan.
Geen neutrale kracht
Hij waarschuwt voor het geloof in technologie als neutrale kracht. Denk aan de VAR in het voetbal: waarbij de technologie steeds complexer wordt. Maar ben je dan dichter bij de bedoeling? Of alleen bij het reglement? Van der Vorst stoort zich eraan dat technologie vaak ondersteunt bij de regels en minder bij de bedoeling. Ook bij hem op school.
En neem ons blinde vertrouwen in data. “Data is fantastisch, maar dan moet je wel op de hoogte zijn van de valkuilen ervan. Er zijn ook toevallige patronen en er is ook domeinkennis nodig om de data te begrijpen. Ik wil niet dat wij een datagedreven school zijn, ik wil een studentgedreven school zijn die ook data gebruikt. En jullie willen een watergedreven sector zijn die data gebruikt.”
Oh happy day
Van der Vorst besluit: “We willen allemaal betere mensen worden, betere professionals zijn en betere ouders zijn. Technologie kan daarbij helpen. Maar dan moeten we er wel kritisch op blijven. We moeten ons blijven afvragen wat het betekent om mens te zijn. Kritisch zijn op technologie betekent niet dat je tegen vooruitgang bent. Je hoeft geen boomer te zijn om vragen te stellen. We hebben betere technologie nodig en dat begint met anders denken. Dan komt die Oh Happy Day vanzelf.”
Die slotwoorden staan in deze kerk niet helemaal op zichzelf. Links en rechts van Van der Vorst komen er gospelzangers tevoorschijn die Oh Happy Day inzetten en de zaal in beweging krijgen.
